Treinties

In een var verleden, want in die termen mot ik zo langzoamer’aand wel proaten op mien leeftied, ‘ad ik een neef mit dezelfde naeme as ik. ‘Oewel ik laeter in de pubertiet veule groter greui-jde, bleef de familie die neve “Grote Gerard” neumen tot mien grote aargernisse. Moar good: hi-j was ’t eerste geboren en ‘ad dus de rechten as eerste op die naeme. Op den duur legde ik mi-j doar bi-j neer.

Disse “Grote Gerard” woonde in de Woldstroate, achter de bakkeri-je van sien vae en moo, Jan en Roelie Buusman, mien oom en tante. Zo oaf en too in ‘eel drokke tieden mos mien mooder wel ies ‘elpen in de winkel en vanzelf mos ik dan ook mit. Ik mos mi-j dan vermaeken mit ’t speulegood van de kiender van oom Jan en tante Roeli.

Grote Gerard ‘ad een speulgoodtrein, een zwarte stoomtrein mit waeng’ties, een bulte rails en een ‘euze tunnel. ’t Was nog gien zogenaemde elektrische trein; er kwam gien stroom an te pas. h’An de ziedkaante van de stoomlocomotief kô-j een sleuteltien in de “ketel” stikken en dan ’t ding opwienden. De trein ‘ad dan energie genog veur een rondtien of tien, woarnoa hi-j steeds langzoamer gung rieden en op een willekeurige plekke op ’t ovale traject tot stilstaand kwaamp.

Ik vun dat prachtig en was ongeleuvelijk hardstinkende jaloers op die speulgoodopwiendstoomtrein die zi-j wel ‘adden en ikke neet. ’t Wurde allemoale nog veul aarger toen ik een keer mit mien vaeder een rondtien achterop sien Solex om Steenwiek gung maeken en terechte kwaamp op de h’iezerenbrogge. In de varte h’uut de richting Steenwiek, noast de toren noaderde een enorme pluum van witte stoom en zwarte kolenrook. Mien vaeder stopte en wi-j wachtten op de brogge op de passage van de trein en wi-j verdwenen in rook en stoom. Dat was de eerste keer da-k een echte stoomtrein zag en dan ook nog van zo dichtbi-j. Er reden naemelijk op dat traject precies sinds mien geboortedag, 17 mei 1952, elektrische en dieseltreinen en gien stoomtreinen meer.

Toen was ‘elemoale ‘t ‘ekke van de dam; ik mos en sol ook een speulgoodtrein. Op mien zeumde verjoardag was ’t zo var. Ik wurde de trotse eigenoar van een elektrisch an’edreêm HO-Trix-speulgoodtrein mit een rondtien rails en drie waeng’ties. De rails zag er wat onnatuurlijk h’uut, want in plaes van twee, zat in de midden ook nog een rail. Het geheim doarvan was volng’s leverancier Siermann h’uut de Woldstroate,
da-j dan op den duur wel twee locs tegelieks sollen kunnen loatenrieden.
Een ‘andige vriend van mien vaeder timmerde veur mi-j twee grote plaeten in elkaander die precies teung’ elkaere paasten. Doarop bouwde ik op de zolder mien treinwereltien.

Ik bouwde van ’t maark Faller een station en wat ‘uusies. De wat meui-jlijker bouwdeuze van een ‘euze meule, die mit een motortien ook echt kon draei-jen en ene van een waeterrad mit echt waeter werd deur de eerder ‘eneumde heer Siermann h’uut de Woldstroate in elkaer ‘ezet, wat ‘om bi-j mi-j eeuwige roem opleverde.

De pubertiet verdreef mien interesse in de treinties, al’oewel ik gebiologeerd uren kon stoan kieken noar een kleine loc op ons prachtige olde station in Steenwiek, woar een zekere Jozef in en h’uut de locomotief van de treeplaanke sprong en ‘en en weer rangeerde om waeng’s an en oaf te koppelen. Jozef ‘ad één ‘aand en één ‘oake vanwege een ongelok. Zo’n ‘oake die ai-j ook wel ies bi-j zeerovers zag. ’t Maekte sien bewegingen nog ‘eld’aftiger. Stiekem speulde ik ‘om noa  tuus mit de trappe as treeplaanke.  

Ik kreeg een tweede’aands gitaar; de start van mien muzikaele geschiedenis. Beatles, Stones en Kinks verdreêm mien liefde veur de speulgoodtreinties en ik wurde hippie en welke hippie speult nou mit een modelbaene?

Toch ‘eb ik in al die joaren doarnoa nooit de drang kunnen weerstoan bi-j ’t passeren van een speulegoodwinkel, noar binnen te stappen en op de h’oafdeling van de modelspoorbaenen op sien minst een ‘alf ure deur te brengen tot aargernisse van mien vrouw. In de tied da-k zelf opgreui-jende kiender ‘ad werd dat weer wat makkelijker, want die zaang’ mien treintiesliefde wel weer zitten.
En zo kon ik volkoôm legitiem weer een baentien h’anskaffen. Dat duurde totdat ons kiendertal de vier bereikte en wi-j vunnen dat ieder kiend ook een eing’ ruumte mos ‘ebben vanoaf een bepoalde leeftied. Gien ruumte meer veur treinties. Ik mos mien modelbaene weer inleveren en die kwaamp in dozen, mit baargen, tunnels, ‘uuzies en rails, aarng’s  achter op de zolder terechte.     

Tot veur kort. Ik ‘ad een tied in ’t zieken’uus deur’ebrocht en mi-jzelf een cadeau belooft a-k weer tuus sol wezen. Onze kiender bin al lange de deur h’uut, dus ruumte zat veur zoiets as een modelbaene mit treinties. Bi-j menig speulgoodwinkel ‘oaste ik mi-j noar binnen om de h’oafdeling mit de treinties te zeuken. Tevergeefs. De skappen in dat soort winkels bint allent nog moar ‘evuld mit agressieve computerspellechies en op h’oafstaand bestuurboare monsters. Gien spoor meer van “gewoon” speulegood.

Op h’internet (toch wel weer een h’uutkomst) kwaamp ik onder “Fleischmann” via Duutslaand terechte in ‘Eerenvene. “Treinenshop ‘Eerenvene” en mien maark “Fleischmann die Modellbahn der Profis”. Doar mos ik natuurlijks wezen en dat deut ik de volng’de dag. ’t Bleek een paradies, een lui-jlekkerlaand, een treinties’emel en ik kon zo noar binnenstappen. h’Uuteindelijk skafte ik mi-j een digitaele, ja digitael, want ook die ontwikkeling ‘ad zich in de modeltreinenwereld veur’edön, startset an veur een overigens h’anzienlijk bedrag. Moar good, ’t was immers een cadeau veur mi-jzelf en dat mag wat kosten, now?

Op een h’antal h’anzienlijke problemen ‘ad ik echter neet ‘erekend. In de winkel ‘ad gienene vremd op’ekeken van een man, dik in de vuuftig, die zich een modeltrein h’anskafte. Tuus was dan aanders; mien vrouwe keek asof sie direks de dokter al weer wilde bellen en toen ik de euvele mood ‘ad mien h’anwinst bekend te maeken an de vrouwelijke ‘elfte van ons troubadoursduo, ie weten wèh, Mina, toen was ‘elemoale ‘t ‘ekke van de dam. Sie ‘ef ongeveer een kwartier in een deuk ‘eleeng’ en ‘t ‘ef wel een ‘alf uur ‘eduurd veur sie weer zing’ kon.
En ai-j now denken da-k ongestoord mit mien modelbaene an ’t waark kan hei-j ’t ook mis, want om de ‘oaverklap stoat één van, of beide, kleinzoons bi-j mi-j op de stoepe te skreeuwen: “Opa, gaan we met de treintjes spelen……….?”             

© 2010 Gerard Rutger Buisman